نسخ در قرآن
19 بازدید
محل نشر: موسسه دارالحدیث
نقش: نویسنده
سال نشر: 0000/00/00
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
نسخ از مسائل بحث¬انگیز قرآن کریم است و ماهیت، امکان، مصادیق و شبهه¬های پیرامون آن، مباحث گسترده¬ای را میان دانشمندان علوم قرآن دامان زده است. نتیجه¬ای که از این مباحث حاصل می¬آید، به گونۀ مستقیم یا غیرمستقیم بر علوم دیگری همچون فقه، کلام و فلسفۀ دین اثر می¬گذارد. اهمیت دانش ناسخ و منسوخ در پژوهشهای تفسیری پوشیده نیست. در کوششهای فقهی نیز داشتن پاسخهایی روشن دربارۀ مسائل نسخ ضروری است؛ زیرا فقیه برای استنباط احکام شرعی از قرآن، باید آیات منسوخ را از محکم(غیرمنسوخ) بازشناسد تا مبادا آیات منسوخ را (به فرض وجود) مبنای نتیجه¬گیریهای اجتهادی خویش قرار دهد. نسخ همچنین، در علم کلام و فلسفۀ دین، با برخی مسائل مهم همانند بداء، علم، قدرت خداوند، قضا و قدر و فلسفۀ تشریع در ارتباط است. روایات بزرگان معصوم نیز از اهمیت دانش ناسخ و منسوخ در تفسیر قرآن و بیان احکام سخن گفته¬ و بازشناختن موارد نسخ و آشنایی با مسائل آن را از دانشهای بنیادی و پیش¬نیاز تفسیر قرآن دانسته¬اند. دانشمندان علوم اسلامی آثار پرشماری دربارۀ نسخ پدید آورده و به تفصیل از آن سخن گفته¬¬اند به گونه¬ای که بخش چشمگیری از نگاشته¬های علوم قرآنی دربارۀ نسخ، ناسخ و منسوخ است. افزون بر آثار مستقلی که بدین موضوع پرداخته¬اند، بسیاری از آثار دیگر قرآنی و تفسیری هر یک به مناسبتی بدین موضوع نظر کرده و دربارۀ آن سخن گفته¬اند. 1. ماهیت نسخ 1- 1. معنای لغوی لغت¬شناسان معانی متعددی برای «نسخ» برشمرده¬اند که مهمترین آنها عبارتند از: - إزالة: از میان بردن چیزی و جای آن را گرفتن؛ چنانکه وقتی آفتاب برمی¬تابد و سایه را از میان می¬برد و بر جای آن می¬نشیند،گویند: «نسختِ الشّمسُ الظّلَّ»؛ ادامه دارد ...